TARİHİN GÖLGESİNDE ÖNCÜ BİR KÜRT KADINI FESLA ANTER
Türkiye’de kadınların siyasal ve toplumsal yaşamda görünürlüğünün son derece sınırlı olduğu yıllarda, bir Kürt kadınının köyünün sorumluluğunu üstlenerek muhtarlık yapması bugün yeniden dikkat çekiyor. O kadın, Kürt aydını, gazeteci ve yazar Musa Anter’in annesi Fesla Anter’di. Fesla Anter’in yaşam öyküsü yalnızca bir aile hikâyesi değil; kadınların toplumsal yaşam içerisindeki yerini, sorumluluklarını ve dönemin zorlu koşullarında gösterdikleri iradeyi anlatan önemli örneklerden biri olarak aktarılıyor.
Kaynaklarda Fesla Anter’in, eşi Mehmet Anter’in sağlık sorunları yaşamasının ardından Mardin’in Nusaybin bölgesindeki köylerinde muhtarlık sorumluluğunu üstlendiği belirtiliyor. Bazı anlatımlar bu görevin 1920’li yılların ikinci yarısına kadar uzandığını ifade ediyor. Bu nedenle sosyal medyada yaygınlaşan “1930/1940 yıllarında ilk Kürt kadın muhtar” ifadesinden ziyade, Fesla Anter’i Türkiye’nin erken dönem kadın muhtarlarından biri olarak tanımlamak tarihsel açıdan daha temkinli bir yaklaşım.
BİR KADININ HİKÂYESİNDEN TOPLUMSAL HAFIZAYA
Kadınların henüz seçme ve seçilme haklarının dahi bugünkü hukuki çerçevesine kavuşmadığı bir dönemde köy yönetiminde sorumluluk üstlenmesi, Fesla Anter’in hikâyesini daha da dikkat çekici kılıyor.
Onun yaşamı aynı zamanda daha sonra Kürt basını, edebiyatı ve siyasal düşünce dünyasının önemli isimlerinden biri olacak Musa Anter’in yetiştiği toplumsal çevreye de ışık tutuyor.
Musa Anter, yaşamı boyunca Kürt dili, kültürü ve kimliği üzerine yazılar kaleme aldı. 20 Eylül 1992’de Diyarbakır’da öldürülen Anter, Kürt basın ve düşünce tarihinde “Apê Musa” adıyla hafızalarda yer edindi.
Fesla Anter’in hikâyesi ise bugün geçmişin tozlu sayfalarından yeniden gün yüzüne çıkıyor. Çünkü tarih yalnızca büyük siyasi olaylardan ve tanınmış isimlerden oluşmuyor. Köyünde sorumluluk alan, toplumsal yaşamın yükünü taşıyan ve döneminin sınırlarını aşan kadınların yaşamları da bu tarihin önemli bir parçası.
Fesla Anter’in hikâyesi, Kürt kadınlarının toplumsal yaşam içerisindeki tarihsel varlığını ve öncü rollerini hatırlatan güçlü örneklerden biri olarak yaşamaya devam ediyor.


