Asıl adı Abdülkadir Pirhasan olan Türkali, 13 Mayıs 1919’da Samsun’da doğdu. Samsun Lisesi’nde öğrenim gördükten sonra 1942 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu. Mezuniyetinin ardından Maltepe ve Kuleli Askerî Liselerinde edebiyat öğretmenliği yaptı.
Siyasi Nedenlerle Tutuklandı
1951 yılında siyasi nedenlerle tutuklanan Türkali, yedi yıl hapis cezası aldı. Cezaevi sonrası hayatına yazarlık ve senaristlikle devam etti.
Yayıncılıktan Senaryoya
Arkadaşı Rıfat Ilgaz ile birlikte Gar Yayınları’nı kurdu. 1960’ta Dolandırıcılar Şahı ile senaristliğe adım atan Türkali, 1965’te yönetmenliğe başladı.
Türkali, Türk sinemasında toplumsal sorunlara ayna tutan eserleriyle iz bıraktı. 1965 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “Karanlıkta Uyananlar” filmiyle En İyi Senaryo Ödülü kazandı.
Romanları ve Öyküleriyle Belleklere Kazındı
Edebiyat alanında da birçok unutulmaz esere imza atan Türkali’nin kaleme aldığı romanlardan bazıları şunlar:
• Bir Gün Tek Başına
• Mavi Karanlık
• Yeşilçam Dedikleri Türkiye
• Bu Gemi Nereye
• Komünist
• Dallar Yeşil Olmalı
• Güven
• Tek Kişilik Ölüm
Türkali, yapıtlarında hem bireysel hem de toplumsal mücadeleleri ele aldı, Türkiye’nin siyasi ve sosyal tarihine ışık tuttu.
Ödüllerle Taçlandırılan Bir Yaşam
• 1965 Antalya Altın Portakal En İyi Senaryo Ödülü (Karanlıkta Uyananlar)
• 1970 TRT Oyun Ödülü (Dallar Yeşil Olmalı)
• 1974 Milliyet Sanat Roman Yarışması Birincilik Ödülü
• 1976 Orhan Kemal Roman Armağanı
• 2009 SİYAD Onur Ödülü
• 2016 Beyaz Martı Edebiyat Onur Ödülü
Edebiyat ve Sinemanın Çınarı
29 Ağustos 2016’da hayata gözlerini yuman Vedat Türkali, geride bıraktığı romanlar, senaryolar ve şiirlerle Türk edebiyatı ve sinemasının hafızasında ölümsüz bir yer edindi.
Türkali, eserleriyle yaşamaya devam ediyor.