“İlahi Zil” Tepkisi Sonrası Gözaltı Tartışması Büyüyor Alevi Kurumlarından Ortak Mesaj “Eğitimde Eleştiri Haktır”
Kocaeli’nin Derince ilçesinde bir ilköğretim okulunda ders zilinin Ramazan genelgesi gerekçesiyle ilahi olarak çalınmasına itiraz eden veli Soner Akbal’ın gözaltına alınması, eğitimde laiklik, kamusal alanın tarafsızlığı ve ifade özgürlüğü tartışmalarını ülke gündemine taşıdı. Alevi kurumları ve demokratik kitle örgütleri yayımladıkları kapsamlı açıklamayla sürece sert tepki gösterdi.
İlahi Zil Uygulaması Tartışma Yarattı
İddiaya göre Derince’de bulunan bir devlet okulunda ders başlangıç ve bitişlerinde zil sesi yerine ilahi yayını yapılması üzerine veli Soner Akbal uygulamaya itiraz etti. Akbal’ın, kamu okullarında dini içerikli uygulamaların tarafsızlık ilkesine aykırı olduğu yönünde görüş bildirdiği öğrenildi.
Yaşanan tartışmanın ardından hakkında işlem başlatılan Akbal için Kocaeli Cumhuriyet Savcılığı tarafından yakalama kararı çıkarıldı.
İstanbul’da Gözaltı Gece Saatlerinde Karakola Götürüldü
Soner Akbal, İstanbul Sultangazi’de hasta ziyareti yaptığı sırada akşam saatlerinde gözaltına alındı. Gazi Mahallesi’nde gerçekleştirilen operasyon sonrası Akbal, Gazi Polis Merkezi’ne götürüldü.
Gözaltı haberinin duyulmasının ardından Gazi Şehitleri Cemevi yöneticileri, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) Sultangazi Şubesi temsilcileri ve yurttaşlardan oluşan bir heyet karakola giderek süreci yerinde takip etti. Yetkililer, işlemlerin ardından Akbal’ın Kocaeli’ne sevk edileceği bilgisini paylaştı.
Alevi Kurumlarından Ortak Tepki
PSAKD Sultangazi Şubesi ve Gazi Şehitleri Cemevi tarafından yapılan ortak açıklamada gözaltı kararına sert tepki gösterildi. Açıklamada, eğitim politikalarına yönelik eleştirilerin demokratik hak olduğu vurgulanarak şu mesaj öne çıktı.
“Eğitimde eleştiri haktır, kamusal alan tarafsız olmalıdır.”
Kurumlar, demokratik tepki gösteren bir velinin gözaltına alınmasının toplumda ciddi kaygı yarattığını belirtti.
Bu Bir İnanç Tartışması Değil
Yapılan açıklamada tartışmanın din karşıtlığı olarak sunulmasının yanlış olduğu ifade edilerek şu değerlendirmelere yer verildi.
Türkiye’nin farklı inançların birlikte yaşadığı bir toplum olduğu,
Camiler, cemevleri ve kiliselerin ortak kültürel zenginliği temsil ettiği,
Hiç kimsenin Ramazan’a, ibadete veya dini değerlere karşı olmadığı,
Asıl meselenin kamusal hizmetlerin tarafsızlığı olduğu vurgulandı.
Açıklamada özellikle okulların ibadethane değil, tüm çocukların eşit yurttaşlık bilinciyle bulunduğu kamusal alanlar olduğu ifade edildi.
Devlet Eşit Mesafede Durmalı
Metinde laiklik ilkesinin din karşıtlığı anlamına gelmediği belirtilerek devletin tüm inançlara eşit mesafede durma sorumluluğuna dikkat çekildi.
Eğitimin;
ayrıştıran değil birleştiren,
tek tipleştiren değil çoğullaştıran,
inanç dayatan değil düşünce geliştiren
bir zeminde yürütülmesi gerektiği kaydedildi.
Hukuki Değil Siyasi Refleks Eleştirisi
Ortak açıklamada gözaltı işlemi “hukuki değil siyasi bir refleks” olarak değerlendirilirken, eğitim alanındaki meşru tartışmaların baskı yoluyla susturulmasının kabul edilemeyeceği ifade edildi.
Avukat Ali Haydar Doğan’ın da bulunduğu görüşmelerde, Akbal’a hukuki destek sağlandığı ve sürecin yakından takip edileceği bildirildi.
“Eleştiri Suç Değildir”
Açıklamanın en dikkat çeken bölümünde şu ifadeler yer aldı.
“Eğitim politikaları tartışılamıyorsa, müfredat eleştirilemiyorsa ifade özgürlüğünden söz edilemez. Eleştiri düşmanlık değildir, itiraz suç değildir.”
Kurumlar, bilimsel eğitim, eşit yurttaşlık, inanç özgürlüğü ve çoğulculuk ilkelerini savunmaya devam edeceklerini belirtti.
Tartışma Büyüyor
Yaşanan gelişme, Türkiye’de kamu okullarında dini uygulamalar, laik eğitim anlayışı ve ifade özgürlüğü sınırlarına ilişkin tartışmaları yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Eğitim sendikaları ve sivil toplum kuruluşlarının önümüzdeki günlerde yeni açıklamalar yapması bekleniyor.
Alevi kurumları ise toplumsal kutuplaşmayı derinleştiren dili reddettiklerini belirterek, “Farklılıklarımız tehdit değil zenginliktir; amaç birlikte yaşamı büyütmektir” mesajını verdi.

